ای عشق! عشق بی فرجام لاکردار!
دست از سرم بردار...بردار...بردار!
صد بار کوچکم کردی بزرگی کن بیا...
تا هیچ انگارم تو را در شعر خود یک بار
من هم نباشم کار ِ تو معطل نمی ماند
دنیا پر است از مجرمان و چوبه های دار
اندازه کافی تنگ است خلق من...نمی بینی؟!
راحتم بگذار...عشق مردم آزار!!
تا قبل  ِ تو کار و کتاب و کوک ِ کوک ِ کوک
از بعد ِ تو در جیب هایم پاکت سیگار
من بچه خوبی نبودم، این قبول اما...
با من عدالت هم نبود ای عشق ...این کار
این بار هم بی خیالم شو ، رهایم کن
یک فرصت مطلوب می آیم خودم دیدار!
ای ذاتتان پاکیزه از غش!با شما هستم
ای عشق!عشق بی فرجام لاکردار

ای نقطه چین نگفته به خانم مجهول!!
باید نیایی بر زبانم ...حرف نا معقول
"من " نه! "تو را " نه! "دوستت" نه! "دارم " هرگز!!
لعنت به این فاعل، این فعل ، این مفعول!!

 

سلام ! می دانم که خوب می دانی که هیچ کدام از نامه هایت را نخوانده ام.همان قدر که می دانم اسم کوچکم چی هست می دانم که این را می دانی!

 اگر جویای احوالم بوده باشی باید بگویم که نمی دانم! نمی دانم خوبم یا بدم...بهانه ای برای خوب بودن ندارم همان طور که بهانه ای برای بد بودن. فکر می کنم این همان چیزی است که همیشه دنبالش بودم...معلق میان خوب بودن و بد بودن، معلق مثل همه چیز های دنیا.

 وقت هایی هست که بی یک بهانه مرور دم و بازدم هم ممکن نیست اما با تمرین کردن می شود بدون بهانه همه چیزهای زندکی را مرور کرد. من خوب تمرین کرده ام این مدت. بودن و نبودن ...داشتن و نداشتن و ... برایم تفاوتی ندارد.این جور آدم ها دیگر منتظر چیزی نیستند و این همان چیزی است که همیشه دنبالش بودم...یادت هست می گفتم به تو که کاش هیچوقت منتظر چیزی نمی شدم.

 احساس می کنم زندگی دیگر آن قدر ها کش دار نیست .دارم احساس می کنم که چطور زندگی دارد با سرعت می رود به آن جایی که دیگر نمی تواند پیش رود. احساس می کنم چقدر پایان نزدیک است و چه احساس خوشایندی. چه احساس امیدوار کننده ای.

 حتما ً پرسیده ای که تازه گی ها چی نوشته ام. جز این هیچ نوشت ها ، هیچ!

آدم بی بهانه که چیزی نمی نویسد و باور نمی کنی اگر بگویم چقدر از این بابت خوشحالم، باور کن نمی خواهم حالت را بگبرم یا نگرانت کنم. باید تمرین کنی  و برسی این جایی که هستم تا بفهمی.آن وقت می بینی که نگرانی اطرافیانت چقدر احمقانه است.

 همین حالا هم نمی دانم چقدر دارم زور می زنم و جان می کنم تا یک خط به سطر های پاسخ نامه های نخوانده ات اضافه کنم... صدای جان کندنم را می شنوی؟!

 می دانم که گرم پرسیده ای : دیگه چه خبر!

 از آخرین خبر خیلی وقت است که گذشته ... یادم نمی آید به خدا.از آخرین اتفاقی که یادم هست و ارزش گفتن دارد که دیگر نگو! اگر بخواهی می توانم بگویم امروز چکار کرده ام ولی دیروز را یادم نیست . این فراموشی شیرین هم با تمرین به دست می آید . بقیه نگرانم هستند ولی باید تمرین کنی  و برسی این جا که من هستم تا بفهمی واقعا ً نگرانی هایشان بی مورد است.

 خب! باید بروم بخوابم.تازه گی ها چقدر راحت می خوابم. بی خوابی کشیدن هم بهانه می خواهد .فقط یک چیزی هست که آزارم می دهد. تازه گی ها دیگر خواب نمی بینم .برایم دعا کن که خواب ببینم...نکند خواب دیدن هم بهانه می خواهد.

 نگو  آره که این یکی را دیگر نیستم!!

 

چه بد عیدی شد، این از صد عزا بدتر...چه بدعیدی!
همان که گفته بودم بی تو خواهد شد.همان!دیدی؟!
مبارک باد می گویند و می خندم به تلخ واری
که با غم گشته بشقابی،بهارم،سبزه عیدی
حیات ریشه سوزم را چه حاصل از بهار آخر؟
گرفتم سبز هم شد در حیاطم،سروی و بیدی
گرفتم روز هم نو شد.چه خواهد داد این نوروز...
به من؟! یا هر زمان فرسود چون من کهنه نومیدی
همه درس امید از خاطرخود برده ام آری
مگر چشمان تو با من بیاموزند...امیدی
به روز خویش شب می گویم و بدتر که جز با تو
توافق نیست آفاق مرا،با هیچ خورشیدی
هم اطمینان،جوار توست...هم ایمان،کنار توست
که بی تو هر یقینی می رسد در من به تردیدی

 

حسین منزوی/با سیاوش از آتش/گزیده اشعار/انتشارات پاژنگ

   گلوله کرک و پرک دار ِ سیاهی از نقطه ای  که مبدأش در آسمان نامعلوم بود داشت روی سرم خراب می شد.حتی داشتم خودم رو برای جاخالی دادن هم آماده می کردم که دوری زد و تغییر جهت داد.10 یا 15 متری مونده تا من ، چرخی دیگه خورد  و با زاویه ای نزدیک به 45 درجه ،انگار که روی مداری نامریی سیر می کرد زمین رو نشونه گرفت.
هنوز در حال تجزیه و تحلیل سیر و سقوط جسم ناشناخته کرک و پرک دار بودم که گلوله سیاه کرک و پرک داری که از نقطه ای که مبدأش در آسمان نامعلوم بود این بار با دورانی هدفمند، دامبی( یا با صدایی شبیه این) با زمین تصادف کرد،درست همان جایی که گلوله ناشناخته اول سقوط کرده بود.
قبل از اون که برانگیخته شدن حس کنجکاوی ام رو لمس کنم ناخودآگاه  خودم رو به فرودگاه گلوله های کرک و پرک دار رسوندم:خدای من! گلوله اول آقای کلاغ بود که گویا حادثه ای ناکارش کرده بود و گلوله دوم خانم کلاغ که انگاری آگاهانه تن به سقوط مرگبار داده بود.
در آنی همه اطلاعاتم رو درباره کلاغ ها  مرور کردم.هیچ جا نخونده بودم ...در هیچ کتابی که کلاغ ها تا این اندازه کنش احساسی دارند.قانع نشدم ...جستجوکردم تا این موجودات سیاه روی دوست نداشتنی رو بیشتر بشناسم.
کتاب ها می گفتند : کلاغ ها موجوداتی غیر اجتماعی هستند . با وجود کوچ و پرواز دستجمعی همبستگی های خانوادگی یا هم دستگی بین آن ها چندان به چشم نمی آید.
حتی در مقاله ای در NATURE خوندم که کلاغ ها گاهی لاشه هم دسته شان را نوش می کنند!

...این ها را کتاب ها می گفتند.

*     *      *

 

گفتم : چه روز شومی! صبحش که با سمفونی کلاغ ها شروع شده.
گفت: کجاش رو دیدی...این سمفونی یک هفته س این جا داره اجرا می شه.
 دسته نه چندان بزرگی از کلاغ ها ، این سو و آن سو ، روی نازکی سیم های برق،بر بالای درختان بین زمستان و بهار مخیر مونده و بر بام  و تراس ها، تلخ و گزنده قار قار می کردند.

فریادی از یکی از پنجره های کوچه خشم آلود گفت: بسه! لعتنی ها!گم شید کلاغای شوم!!

کتابی رو که به امانت از دوستم گرفته بودم در کتابخانه جاسازی کردم.
- ماجرا چیه نادر؟این کلاغا چشونه؟!

-هیچ چی بابا! یه هفته پیش یکی از همسایه با تفنگ ساچمه ایش زد یه کلاغ رو مرحوم کرد...این گروه کر هم انگاری رفقاش هستن....یه هفته س تو کوچه بست نشستن.ول کن هم نیستن.کسی هم جرات نمی کنه حتی بهشون سنگ پرت کنه، چون    می ترسن همه کلاغای شهر سرازیر شن این جا...
گفتم : جالبه.
گفت:این هم اون کتابی که می خواستی...

 و مشتاقانه کتاب را تعارفم کرد.
گفتم : نه!ممنون...چند تا کار واجب دارم...نمی رسم بخونمشون...

البته که دروغ گفتم...کلاغ ها یادم دادند که حقیقت ، حتما ً اون چیزی نیست که تو کتاب ها هست!!

 

 

گفتم : زمونی که باید یکی بهمون یاد می داد مجبور بودیم یاد بدیم...موقعی که در به در دنبال یکی بودیم واسه درد دل کردن باید پای درد دل یکی دیگه می نشستیم...یه وقتی که خودمون و شکسته بودن باید شکسته های یکی دیگه رو بند می زدیم.
جوابش سکوت بود.
گفتم : گاهی اوقات اون قدر خسته می شم که ناخودآگاه عین اونا که ورد می خونن تا رستگار بشن زمزمه می کنم : خستمه...خستمه ...اما چرا هیچکی خستگی های ما رو باور نکرد...چرا هیچکی باور نمی کنه؟!
به سرش زاویه خاصی داده بود و خیره به جایی که حتی نمی تونستم حدس بزنم کجاست زل زده بود.
گفتم : تنهایی داره دیوونه ام می کنه .نه خود تنهایی ...احساس تنها بودن که هزار بار از خود تنهایی بدتره..هزار بار...
لحن صدام ترحم برانگیز بود اما..
تردید کردم که داره حرفام و می شنفه .
گفتم: می گن وقتی آدم زمین می خوره باید انگیزه های قوی ای واسه دوباره بلند شدن و قد راست کردن داشته باشه...اما...اما...
نسیم ملایمی از من واونی که نگاش رو دوخته بودن به جایی دور و یانزدیک گذشت.
زیر لب چیزی زمزمه کرد.
- چی؟
- امروز چندمه؟!
- ها؟! امروز ! نمی دونم...۲۳ یا ۲۴ بهمنه ...فکر کنم...چطور؟!!
گفت : اون جا رو ببین...چقدر قشنگه!!
- کجا؟ کجا رو می گی؟
امتداد نگاش رو دنبال کردم و رسیدم به سنگفرش کف پارک.
- خب؟!!
- ببین...!
دقیق تر شدم.گل کوچکی - که نمی دونستم اسمش چی بودـ تن نحیفش رو از میون سنگ چین کف پارک بیرون آوورده بود و خودنمایی می کرد.
گفت : گفتی امروز چندمه؟!!
گفتم: نمی دونم...۲۳ یا ۲۴ بهمنه ...فکر کنم...!!
 و هر دو سکوت کردیم...

 

 

 

 

 

صبوری می کنم تا کوه سنگی اشک غم ریزد
صبوری می کنم تا ناله ها از سنگ برخیزد
صبوری می کنم تا صبرم از صبرم زند فریاد
صبوری می کنم تا ظلم آشوبد از این بیداد
*   *   *
صبوری می کنم با تو
صبوری می کنم تا تو
*   *   *
صبوری می کنم تا آخر ِ تقدیری ام تا مرگ
صبوری می کنم تا آخرین فریاد زرد برگ
صبوری می کنم تا جرعه پایانی بودن
صبوری می کنم تا مرز بی برگشت فرسودن
*   *   *
صبوری می کنم با تو
صبوری می کنم تا تو
*   *   *
اگر تن پوشم از درد و اگر آوازم از آه است
اگر روز و شبم قاب شکستن های بیگاه است
اگر هر پاره ام پایان،اگر بی تار و بی پودم
اگر تصویری از هیچم به پای هیچ فرسودم
*   *   *
صبوری می کنم با تو
صبوری می کنم تا تو
*   *   *
نه از سنگم ، نه از کوهم، نه یعقوبم نه ایوبم
نه ابراهیم ِ در آتش، نه عیسایم نه مصلوبم
منم خاکی ترین انسان که مجروح دل خویشم
به جز صبری جنون آسا نمی دانم ...نیندیشم

انگار تو کانون بزرگترین گردباد دنیا گرفتار شده بود...هر تار گیسوهاش به سویی بودن، اما مرد با آن چشمهایش ،خونسرد به نقطه ای در دوردستای موهوم زل زده بود.
...عکس روی کتاب را می گویم...کتابی که با حرکت ظریف دستاش ، دستایی که به قشنگی روزای آخر اسفند بودن از کیف درآوورد و روی میز گذاشت.
شوخ و گرم گفت : می خوای برات فال بگیرم؟
جواب دادم : فال ؟ نه!
- اعتقاد نداری؟
-نه!(تردید از سر و روی نه ام می بارید)
* * *
زمستان های آن سال ها کم از بهار نداشت...وقتی ما چهار نفر بودیم.4 تایی عاشق می شدیم...4 تایی دلمون می گرفت...4 تایی گریه می کردیم و حتی 4 تایی سرما می خوردیم !
- می خوای برات فال بگیرم؟!
-جواب دادم : آره!بذار نیت کنم...
چشمهام و بستم و نیتم را بی صدا دوره کردم...نیتی که نیاز به پوشیده داشتنش نبود: نیت کردم!
- یوسف گمگشته بازآید به کنعان...
چه شادی هیجان انگیزی...چه شعف بازیافته قرن ها گمشده ای!!
اما...نه یوسفی بازآمد و نه کلبه احزانمان گلستان شد.
* * *
- چرا اعتقاد نداری؟
- بِهم دروغ می گه...همیشه اینطوری بوده...
- شاید حقیقت رو گفته ولی نخواستی قبول کنی داری حقیقت و می شنفی...حالا برات فال بگیرم؟!
- نه(تردید از همه قامت نه ام می بارید)
* * *
روزنامه های مچاله شده، کتاب های ناخوانده خاک خورده،فیلم های رادیوگرافی،جواب تست های پزشکی...یه کاغذ که روش با خط خشمگینی نوشته شده بود: من ِچه م شده؟! ِچه م شده ؟!
... وتنی آن طرف تر که خالی از هر احساسی به هیچ فکر می کرد.
مرد «پریشان گیسو » هم بود و چشمهایش به نقطه ای موهوم ...
نیت کردم...نیتی که نیازی به پوشده داشتنش نبود:
- فکر بهبود خود ای دل زدری دیگر کن درد عاشق نشود به ز مداوای طبیب
دری دیگه رو جستجو کردم اما بهبودی که نه! زخم تازه ای مهمانم شد!!
* * *
- پس تو واسه من فال بگیر...
دستاش و تو سینه به هم گره زد و چشماشو بست و باز کرد:نیت کردم...بگیر!
- گفتم که اعتقادی ندارم...کسی که اعتقاد نداره نمی توه فال بگیره که...
* * *
راننده به مردی که مارپیچ از میان مسافران گذشت و خودش رو از اتوبوس به خیابان رسوند گفت: اگه سر کارگر دیدمت سوارت می کنم.
این یعنی مرد پیاده زودتر از ما ، سواره ها ی پشت ترافیک مونده می رسه به «کارگر»!!
احساس می کردم تا ابد توی این اتوبوس و پشت ترافیک لعنتی گیر کرده ام.مارپیچ از مسافرها گذشتم.راننده گفت : اگه سر ِ کارگر…گفتم : باشه …ممنون!
آن طرف تر از هیاهو آرامش پارک لاله بود.یکی می گفت : توی این پارک همیشه می شه یه جای دنج پیدا کرد.
ضیافت تک نفره ای برای خودم ترتیب دادم با چای و دو تا شکلات fresh .
- ببخشید آقا...خانم؟!
- بله؟
تصویرم از آدم های کوری که فال می فروشند همیشه یه جور بوده...انگار این آدم ها همه یه جور هستند.اصلا ً انگار همشون یه نفر هستند که می تونن سیر آفاق و انفس کنن و همه جا باشن.
-نه!ممنون...اعتقادی ندارم.
- ببخشید آقا...بی ادبیه!می خوام برم دستشویی...می گن جاش عوض شده می شه راهنمایی م کنه... !
راست می گفت...جاش عوض شده بود.یه توالت ساخته بودن که با یه سکه 25 تومانی درهای بهشت به روت باز می شد و با حس گرمای کف دستت توسط یک سنسور می تونستی از اون جهنم بیای بیرون!!
هیچ دیالوگی میان ما رخ نداد. انگار حس کنجکاوی رو سرما از ما دزدیده بود یا این که انگاری همه چی رو در مورد هم می دونستیم.نه من پرسیدم که تویی که از میان همه این شلوغی ها گذشته ای چرا نمی تونی توالت پارک را پیدا کنی و نه اون پرسید که من کی ام و چه جونوری داره هدایت ش می کنه به توالت!!
مأموریتم تموم شد.
- ممنون آقا!یه فال بردارید...مجانی!
- نه ...اعتقادی ندارم.
- بردارید آقا...به خاطر اعتقاد من...شاید کمکی بشه.
... و یکی از پاکت های زرشکی رنگ و رو رفته رو با دستی که به مچش عصایی سفید الصاق ! شده بود به طرفم گرفت...آن قدر محکم و با حرارت که رد کردنش در توان من نبود.
- ممنون ... و پاکت مچاله شد و توسیاهی جیب شلوار جینم گم شد.
* * *
با آن موهای پریشان همه جا بود ...در گذاری به شتاب از خیابون...در دیداری عاشقانه...در کنج اتاق جلسه ای رسمی...این پیرمرد از جونم چی می خواد؟!!!
چشمهام رو بستم و نیت کردم...نیتی که نیازی به پوشیده داشتنش نبود.پاکت زرشکی رنگ مچاله شده رو با دستام اتو کشیدم:
بارها گفته ام و بار دگر می گویم
که من ِ دلشده ، این ره نه به خود می پویم
در پس آینه طوطی صفتم داشته اند
آن چه استاد ازل گفت ، بگو...می گویم
من اگر خارم و گر گل ، چمن آرائی هست
که از آن دست که من می کشدم ، می رویم
دوستان !عیب من بیدل حیران مکنید
گوهری دارم و صاحب نظری می جویم
خنده و گریه ی عشاق ز جایی دگر است
می سرایم به شب و وقت سحر می مویم
...
* * *
گفت : بالاخره برات فال بگیرم یا نه ؟!!
پیرمرد هنوز اون جا بود و چشمهایش به نقطه ای موهوم زل زده بود...

گفت : نمی خوام پرت بشم به جغرافیای زندگی این آدم ها...
صداش خِش خِش می کرد...حتما ً واسه سیگاری بود که بی ترحم بهش پک می زد.
گفتم : خودت و می کشی ، چرا صدات اینقدر خش داره...راستی چی گفتی؟
- نمی خوام پرت بشم به جغرافیای زندگی این آدم ها...نمی خوام پرتم کنند...
صداش خش داشت...بعدها بود که فهمیدم این خش خش ها به خاطر سیگار نیست، حتی اگه آدم یه بسته مارلبروی پایه بلند رو از 9 صبح که زده بیرون تا شیش و نیم عصر دود کنه...بعد ها که پنهانی سیگار را تجربه کردم...نه! اون خِش خِش به خاطر سیگار نبود.
- بازم زده به سرت !تازه گی چه کتابی خوندی؟!
یه پک سفت به سیگار زد و سری تکون داد...تقاطع بهانه ی خوبی بود تا بی بهانه خداحافظی کنه و میون آدم ها و ماشین ها و تابلوهای تبلیغاتی گم بشه...
به هر حال موهبتی شد تقاطع.10 دقیقه دیگه جلسه داشتم، بعد هم یه جلسه دیگه...شام رو هم باید همون جا می خوردم...موبایلم مدام زنگ می خورد و من از دست یه آدمی که دود سیگارش داشت خفه م می کرد و صدای خِش خِشی ش دیوونه م نجات پیدا کرده بودم.
فرصتی برای ایستادن  و درنگ نبود، حتی اگه سرخی چراغ راهنمایی بگه الآن نوبت تو نیست واسه رفتن...! آخه ما متولد شده بودیم تا هیچ چراغ قرمزی برای متوقف کردنمون جرأت سرخ شدن نداشته باشه!
*   *    *
...همیشه همین طور بوده!وقتی خیلی نرم بشی هر جور که عشقشون بکشه خمت می کنن.مگه این که آلیاژت اونقدر خالصی داشته باشه که ازقبل از این که نرمت کنن و ازت سطل زباله و ...بسازن بفهمی کی بودی و قرار بوده چی باشی...اون وقته که می خوای مقاومت بکنی...البته اگه معتقد نباشی که سطل زباله شدن بهتره از اونی که هستی.
گفتم:سرنوشت سطل زباله ای رو نمی خوام...نمی خوام آشغال به خوردم بدن...!
صدام خِش خِش می کرد.طوری که تردید داشتم حرفم رو درست و واضح ادا کردم یا نه.
گفت: خودت و می کشی...چرا صدات اینقدر خش  داره...راستی چی گفتی؟!
- نمی خوام پرت شم به جغرافیای زندگی آدم های دور و برم...نمی خوام!!
صدام خش داشت...ولی نه! مطمئنم که واسه سیگار نیست این خش!
- زده به سرت...تازه گی چی خوندی کتاب؟ یه کم به خودت و مخت استراحت بده...
تازه گی هیچ کتابی نخونده بودم...تازه گی هیچ چیز تازه ای نخونده بودم...
رسیدیم به تقاطع...فرصت خوبی بود برای گریز.پک سفتی به سیگار زدم و بی بهانه خداحافظی کردم.
می خواستم با سرعت نور برسم خونه، اما واسه رسیدن باید خودم و میزدم به دل آدم ها و ماشین ها و تابلوهای تبلیغاتی...!!